همانطور که در شماره های قبل بیان شد شناسایی پیام های غیر کلامی از طریق بررسی حالت ها و رفتار صورت و بدن از آن رو حائز اهمیت است که چون فکر نشده و غیر ارادی هستند، بر خلاف پیام های کلامی، که کاملاً متفکرانه و ارادی ابراز می شوند، بر اساس حقیقت بوده و در صورت شناسایی و تعبیر اصولی وصحیح، واقعی و قابل اعتماد می باشند.
دکتر محسن عبداللهیان
متخصص تشخیص ریزحالت های چره از پال اکمن آمریکا
همانطور که در شماره های قبل بیان شد شناسایی پیام های غیر کلامی از طریق بررسی حالت ها و رفتار صورت و بدن از آن رو حائز اهمیت است که چون فکر نشده و غیر ارادی هستند، بر خلاف پیام های کلامی، که کاملاً متفکرانه و ارادی ابراز می شوند، بر اساس حقیقت بوده و در صورت شناسایی و تعبیر اصولی وصحیح، واقعی و قابل اعتماد می باشند.
تحقیقات دانشمندان نشان داده که چهره انسان، مهمترین و جهانی ترین سیستم نشان دهنده حالت ها و حرکات برای تشخیص احساسات و همچنین تشخیص دروغ و فریب کاری می باشد، شایان ذکر است به دلیل بزرگ بودن سایر اعضای بدن و همچنین حرکات آن ها، احتمال ظاهر سازی و بروز حرکات ارادی و غیر حقیقی به جای حالت ها و حرکات غیر ارادی و صادقانه ( تضاهر به صداقت به وسیله رفتار بدن ) بسیار است اما بر خلاف رفتار بدن و همچنین صدا، که البته آن نیز مهم است، تشخیص علایم صورت، در مواردی که فرد از بیان حقیقت امتناع می ورزد می تواند مفید واقع شود از همین رو این علم مورد بررسی و تجربه عملی در بخشی از پلیس تخصصی آگاهی ایران،( ریاست پلیس آگاهی استان خراسان رضوی) نیز قرار گرفت و با هدف کمک به کشف زود هنگام تر و دقیق تر حقایق و در نتیجه کمک به تمامی افراد درگیر و مرتبط با پرونده های جنایی ،از جمله نیرو های متخصص پلیس و متهمین و مخصوصاً مظنونین و دیگر افراد و مراجع مرتبط، فرصت بررسی چندین پرونده و افراد مرتبط با آن پرونده ها را فراهم ساخت که نمونه هایی از تحقیقات انجام شده در شماره قبل عنوان شد و در این شماره و شماره های بعدی نشریه صور اسرافیل نیز به اطلاع شما سروران خواهد رسید.
هما نطور که قبلاً عنوان شد در این علم سه سطح بروز احساسات ( هفت حس جهانی؛ غم، خشم، نفرت ، تمسخر، شادی، تعجب و ترس) در صورت انسان شرح داده می شود، توجه به این طبقه بندی بروز احساسات، در فراگیری تشخیص صحیح حالت های چهره، شما را یاری خواهد نمود که عبارتند از:
_ درشت حالت ها _ ریز حالت ها _ ظریف حالت ها
_ درشت حالت ها:
در این علم، واژه درشت، به حالت هایی نسبت داده می شود که دوام آن ها در صورت، تا زمانی است که به آسانی قابل تشخیص باشد، یعنی زمانی حدوداً بین نیم( یک دوم ) تا چند ثانیه، جالب این که تحقیقات نشان داده، با اینکه به دلیل دوام زیاد، درشت حالت ها به راحتی قابل مشاهده هستند اما اکثر مردم، تمایل به نادیده انگاشتن این چنین حالت هایی دارند، و هنوز مشخص نشده که آیا انسان ها واقعاً به بروز این حالت ها در چهره یکدیگر توجه ندارند یا اینکه توجه داشته اما این حالت ها را در قضاوت های خود دخیل نمی دانند؟! اکثر افراد، تشخیص ها و سپس تصمیم هایشان، تحت تاثیر کلام قرار می گیرد و به رفتار های غیر کلامی متناقض با گفتار و کلام، توجهی نشان نمی دهند.
_ ریز حالت ها:
فریسن، هاگارد، ایساکس و اکمن موفق به کشف ریز حالت ها شدند، آن ها عبارتند از؛ حرکت هایی بسیار کوچک که خیلی زود، یعنی زمانی در حدود ‘یک پنجم’ تا ‘یک بیست و پنجم’ ثانیه در چهره افراد رخ می دهد، این حرکت ها آنقدر سریع رخ می دهند که در یک چشم بر هم زدن از بین رفته و دیگر قابل تشخیص نخواهند بود، حتی در حالت عادّی تشخیص ریز حالت ها دشوار به نظر می رسد چه برسد به زمانی که انسان قصد دروغ گویی و فریب کاری دارد، تحقیقات دانشمندان نشان داده بیشتر افراد حتی وقتی متوجه بروز ریز حالت ها می شوند، به آن ها اشاره نمی کنند که این خود بیانگر دشواری تشخیص ریز حالت ها بدون فراگیری مهارت های مربوطه می باشد.
_ ظریف حالت ها
این سطح از بروز احساسات منجر به بروز حالت هایی بسیار ظریف و خفیف می شود که یا در یک سمت صورت ظاهر شده و یا سراسر چهره را تحت تاثیر قرار می دهد اما بسیار کم و با ظرافت زیاد ظاهر می شوند، این حالت ها ممکن است به دلایل و میزان متفاوتی توسط فرد ابراز شوند؛
مثلاً وقتی که احساسی در فرد تازه شروع به شکل گیری می کند، ظریف حالت مربوطه به صورت جزیی در چهره او نمایان می شود، یا هنگامی که حسی در فرد قوی تر شده وسعت بیشتری می یابد و واضح تر از حالت قبلی بروز داده می شود، همچنین وقتی که حسی قوی در درون فرد وجود داشته اما سرکوب می شود و فقط قسمتی از آن بروز داده می شود، این حالت ها بوجود آمده و نمایان می شوند.
سطوح بروز احساسات که در بالا عنوان شد در بروز همه احساسات هفتگانه صدق می کند، و در این شماره به توضیح احساس خشم میپردازیم.
احساس خشم: خشم هم احساس خطرناکی است، زیرا انرژی و پتانسیل اعمال خصمانه را به انسان میدهد، انسان قبل و بعد از دست زدن به اعمال خطرناک و همچنین وحشیانه چهره ای خشمگین دارد،اگر خشم را در چهره طرف مقابل دیدید سعی نکنید با او به نتیجه منطقی برسید چرا که منطق انسان در بیشتر مواقع نمیتواند احساس قدرتمندی مانند خشم را مغلوب کند، مگر اینکه میزان خشمش کمتر از قدرت منطق وی در آن زمان و موقعیت باشد. البته این احساس هم گاهی میتواند معنی و نتیجه مثبتی داشته باشد(اگر حقیقی باشد)، مثلا وقتی شخصی به اشتباه مورد سوء ظن و شماتت قرار میگیرد بعید نیست که اولین عکس العمل او بروز خشم باشد که این خود نشانه مبرا بودن وی است.
در هنگام بروز خشم، ابرو ه در هم کشیده می شود، پلکهای پایین منقبض می شوند و لب ها به هم فشرده و منقبض می شوند.
در پرونده قتل مرد جوانی، در پی بررسی های تخصصی پلیس، فردی دستگیر شده بود که معترف بود قتل در منزل او انجام شده اما قاتل فرد دیگری است و چون با پرداخت مبلغی از او یکی از اتاق های منزلش را برای چند ساعت اجاره کرده، قاتل و مقتول در زمان قتل در منزل وی بوده اند، اما افسر پرونده عقیده داشت که او شاید به این دلیل که حرف های پدر مقتول مبنی بر شک او به فردی که از گذشته با پسرش دشمنی داشته، پسرش را کشته است شنیده باشد، این ادعا را دارد که او قاتل نیست!
وقتی فرد مظنون را مورد بررسی قرار دادم، متوجه شدم در هنگام صحبت از وقایعی که اودر زمان قتل دیده، ریزحالت های خشم که نشانه از خشم شدید اما پنهان شده بود، را به صورت ناخودآگاه نشان می دهد که همین مورد مرا به وی مشکوک کرد، چند دقیقه ای او را تنها به حال خودش رهر کردم و پس از آن دوباره همهان نشانه های خشم شدید را در چهره وی مشاهده کردم و وقتی ناگهانی به او گفتم این همان خشمی است که قدرت انجام قتل را به تو داده وی غافلگیر شد و تمرکز و اعتماد به نفسش را از دست داد و به گریه افتاد و بیان نمود که نمی خواسته مقتول را بکشد اما به دلیل مسایل ناموسی به شدت خشمگین شده و در طی درگیری پیش آمده او را خفه کرده، همچنین او اعتراف کرد که حدس افسر پرونده درست بوده و چون شنیده مقتول با فرد دیگری دشمنی داشته سعی نموده پلیس را گمراه کند.
اغلب وقتی درگیری ها بدون برنامه و دشمنی قبلی پیش می آید، در هنگام یادآوری وقایع مربوطه فقط خشم در چهره افراد دیده می شود در صورتی که اگر دشمنی قبلی و کینه وجود داشته باشد احساس نفرت علاوه بر خشم در چهره فرد یا افراد قاتل یا ضارب دیده خواهد شد، زیرا نفرت و کینه انگیزه اعمال وحشیانه و خشم قدرت و توان این اعمال را به انسان می دهد.
در شماره های بعدی دیگر احساسات و نمونه ای دیگری از تحقیقات انجام شده بیان خواهد شد.
